بازم سلام

قبل از خوندن مقاله می خواستیم یه خواهشی بکنیم .

اگه دوست دارین که از بروز شدن وبلاگ با خبر بشین ، تو خبرنامه وبلاگ عضو بشین . چون خبر کردن تمامی دوستان از طریق کامنت برامون مشکله .

---

 

 

قلعه روخون ، « قله ژیه» ؛ نه قلعه رودخان !

شماره 4229 دوشنبه 3 اردیبهشت 1386 روزنامه همشهری را که ورق می زدم – در صفحه فرهنگ آن – به عنوان «نیمی در مه ، نیمی در غبار» برخورد کردم . نویسنده محترم این مقاله در وصف فومن می نویسد.

قوم باستانی گیلک و مهاجرین تالش قرن هاست که در کنار هم زندگی می کنند . تالشان به علت انسداد فرهنگ ها  و عدم تبلیغ برای تالش که در طول تاریخ در برابر استبداد و ستم و مظالم حکام داخلی و یورش بیگانگان چون دژی پولادین وغیر قابل نفوذ ایستادگی کرده اند.

برای آشنایی بیشتر قابل ذکر است که برخی نا آشنایان به فرهنگ بومی و منطقه ای ، جهت نقشه برداری و آمار و ثبت محل ها به مناطق تالش نشین و ... می آیند و بسیاری از محل ها و مکان ها را به دلخواه تغییر می دهند .در حالی که اسم مکان ها قابل معنی و دگرگونی نیست و این نوع آفت و بلا جهت تخریب خرده فرهنگ ها ، باور ها و مسخ و تحریف آنهاست . یکی از این آفت ها نامگذاری همین «قله ژِیه – قله رو خون» است و این واژ گان کاملاً تالشی و باستانی اند زیرا :

ژیه(ژی ی در تالشی = مقر ، جایگاه ، مکانی در کوهستان که منطقه سراشیبی است ) و روخون ( Roxon ) = راه ییلاقی مالرو ، راه کوهستانی و ییلاقی کنار رودخانه . در نتیجه «روخان» که واژه حادث شده و جدیدی است – به معنی رودخانه است – نه راه کنار رودخانه .

نمونه نام «قله روخون» را که خوشبختانه هنوز تحریف نشده – و به فارسی یا زبان و گویش دیگری برگردانده «موسله روخون Mosla Rxon » ، «سلینگه واروخون Selngavaroxon » و «گشته روخون» و ... داریم .

البته بلا و آفت تحریف را هم داریم مثل «لار چمه» تالشی ، که شده «لار چشمه» ؛ لار : محفظه چوبی برای ذخیره آب . چمه : چشمه . که با تغییر ، نصف تالشی و نصف فارسی اش کرده اند !!

«سق بن  Sagban» که شده «سیخ بن!!» - سق : تالشی به معنی درخت آزاد . بن : به معنی زیر ، پایین . «سلینگه وا Selngva » شده «سلیم آباد» . «موسله خونی»  شده «ماسوله خانی» . «سره سی Saresi » شده «سرخ سنگان» . «خنوام رژی» شده «خمپارچی!!!» و ...

تمام واژگان بالا و بسیار دیگر که همین بلا و آفت برسر آنها آمده ، دارای معنی و برمبنای وضعیت جغرافیایی و منطقه است بدون مشورت با آگاهان فرهنگی محلی و بدون کارشناسی و از روی نا آگاهی و بی توجهی به فرهنگ و هویت منطقه تحریف و تغییر داده اند . این واژگان تالشی ، دارای معنی و مفهوم – باستانی – قابل توضیح و تفسیر هستند .

حدود بیش از 60 درصد مردم فومن را تالشان تشکیل داده اند و ماندگاری آنها ریشه دار است که شرح آن در یادداشت نمی گنجد....